Sprawa dotyczyła dopuszczalności przetwarzania przez podmioty zarządzające wierzytelnościami danych osobowych osoby wskazywanej jako spadkobierca dłużnika w celu dochodzenia wierzytelności, w sytuacji braku stwierdzenia nabycia spadku.

NSA wskazał, że zastosowanie art. 6 ust. 1 lit. f RODO* wymaga wykazania istnienia prawnie uzasadnionego interesu administratora, przy czym warunkiem jego przyjęcia jest rzeczywisty związek pomiędzy przetwarzaniem danych a możliwością dochodzenia roszczeń. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy osoba, której dane są przetwarzane, może być uznana za dłużnika. W związku z tym NSA wyjaśnił, że samo złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie przesądza o nabyciu statusu spadkobiercy. Status ten może być skutecznie wykazany wobec osób trzecich wyłącznie przez przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia. W konsekwencji brak takiego dokumentu uniemożliwia uznanie danej osoby za dłużnika w rozumieniu przepisów ustawy z 12 maja 2023 r. o zarządzaniu wierzytelnościami i nabywcach wierzytelności. Jeżeli osoba wskazywana jako spadkobierca kwestionuje swój status, administrator danych nie może opierać przetwarzania danych wyłącznie na przypuszczeniu co do jej odpowiedzialności za dług. W takiej sytuacji konieczne jest uprzednie uzyskanie formalnego potwierdzenia nabycia spadku. Choć wierzyciel może co do zasady wykazywać status spadkobiercy różnymi środkami dowodowymi, to w razie sporu jedyną drogą jest uzyskanie orzeczenia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Dopiero taki dokument pozwala na przypisanie danej osobie statusu dłużnika. Natomiast brak wykazania statusu dłużnika wyklucza możliwość powołania się na prawnie uzasadniony interes w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO, a tym samym wyklucza podstawę prawną przetwarzania danych osobowych.

* rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35)