Strona główna - Naczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 12/25 w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 25 października 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ulg w spłacaniu należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że termin określony w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465; dalej: usg) ma charakter materialnoprawny, a jego przekroczenie wywołuje doniosłe skutki prawne. Po upływie 30 dni organ nadzoru traci kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały w trybie nadzorczym i może jedynie zaskarżyć uchwałę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że ustawodawca świadomie wprowadził krótki, sztywny termin mający gwarantować szybkość i pewność obrotu prawnego oraz ochronę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Z tego względu kwestia początku biegu tego terminu musi być interpretowana ściśle i nie może być uzależniana od wewnętrznej organizacji pracy urzędu wojewódzkiego czy obiegu dokumentów pomiędzy jego komórkami organizacyjnymi.

Zdaniem NSA, nie do zaakceptowania jest pogląd, że wojewoda jako organ uprawniony do publikacji aktów normatywnych i jako organ nadzoru, może domagać się przekazania mu dwukrotnie uchwały, raz jako organowi uprawnionemu do publikacji (art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych) i drugi raz doręczenia jej dla celów nadzorczych (art. 13 pkt 8a ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych). Brak jest bowiem podstaw prawnych dla wywodzenia różnych skutków prawnych z doręczenia wojewodzie uchwały. Skoro organ gminy doręczył uchwałę wojewodzie, to implikowało to podstawę i wyznaczało obowiązek realizacji względem niej wszelkich posiadanych przez ten organ kompetencji (nadzorczych, publikacyjnych, ewidencyjnych czy też statystycznych).

Tym samym NSA potwierdził stanowisko, że przyjęta organizacja pracy urzędu wojewódzkiego - aparatu pomocniczego (w ramach tzw. właściwości funkcjonalnej) wojewody jako organu administracji nie może wpływać (modyfikować) sposobu realizacji ustawowych kompetencji tego organu, w tym terminów ustawowych dla realizacji tych kompetencji. Nadzór na samorządem powinien być wykonywany w ustawowych granicach czasowych.

Link do orzeczenia 

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego dla realizacji elektrowni wiatrowych. Wojewoda uznał, że lokalizacja elektrowni wiatrowych nie może nastąpić na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego, a ponadto zakwestionował zakres obszaru objętego projektem planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu nadzoru. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok Sądu I instancji oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

NSA wskazał, że zintegrowany plan inwestycyjny stanowi szczególny rodzaj miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Jednocześnie jednak art. 37n ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że ilekroć w przepisach ustaw lub przepisach odrębnych jest mowa o planie miejscowym lub miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, należy przez to rozumieć również zintegrowany plan inwestycyjny.

W konsekwencji lokalizacja elektrowni wiatrowych może nastąpić również na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 37ec ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten odrębnie reguluje sytuację, gdy zintegrowany plan inwestycyjny dotyczy wyłącznie lokalizacji instalacji odnawialnych źródeł energii innych niż elektrownie wiatrowe, co oznacza, że ustawodawca dopuścił możliwość lokalizacji samych elektrowni wiatrowych na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego.

NSA wyjaśnił również, że choć zgodnie z art. 37ea ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zintegrowany plan inwestycyjny obejmuje wyłącznie teren inwestycji głównej oraz inwestycji uzupełniającej, to przy lokalizacji elektrowni wiatrowych należy uwzględnić również art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Przepis ten wymaga bowiem, aby plan miejscowy przewidujący lokalizację elektrowni wiatrowej obejmował co najmniej obszar położony w odległości określonej w art. 4 ust. 1 tej ustawy, a więc co do zasady w odległości odpowiadającej dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej albo – jeżeli plan przewiduje inną odległość – nie mniejszej niż 700 metrów.

W konsekwencji w przypadku lokalizacji elektrowni wiatrowych na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego zakres inwestycji głównej powinien być określany z uwzględnieniem wymogów wynikających z ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Link do orzeczenia

W rozpoznawanej sprawie spółka jawna nie uregulowała podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2019 r., 2020 r. i 2021 r., w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne.

Decyzją z 3 grudnia 2024 r., działając na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jako aktualnego wspólnika spółki jawnej za jej zaległości podatkowe. Po rozpatrzeniu wniesionego przez sp. z o.o. odwołania, decyzją z 7 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Spółka kwestionując powyższe decyzje obu instancji podnosiła m.in., że  przystąpiła do spółki jawnej w charakterze wspólnika dopiero w dniu 21 stycznia 2023 r., więc w okresie nieobjętym powstałymi zaległościami podatkowymi. 

Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki. Zdaniem NSA, treść art. 115 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę stwierdzenia, że różny jest normatywny zakres odpowiedzialności wspólnika i byłego wspólnika wymienionych w przepisie spółek osobowych. W przypadku aktualnych wspólników przepisy Ordynacji podatkowej nie ograniczają ich odpowiedzialności do tych należności, jakie powstały w okresie, w którym mieli oni taki status. Innymi słowy, aktualny wspólnik spółki jawnej odpowiada za wszystkie zaległości podatkowe istniejące w okresie, w którym jest wspólnikiem, a więc także za te, które powstały wcześniej, ale nadal istnieją i obciążają podatnika.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie przesłanek odpowiedzialności zgodnie z art. 115 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, który stwierdził, że postępowanie zmierzające do orzeczenia o odpowiedzialności wspólnika lub byłego wspólnika spółki jawnej może być wszczęte nawet wówczas, gdy w stosunku do spółki nie wykazano bezskuteczności egzekucji. Przepis art. 115 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej nie określa bowiem warunku bezskuteczności egzekucji, jaki zawarto w art. 116 § 1 tej ustawy.

Link do orzeczenia

NSA uznał, że przekazanie funduszowi inwestycyjnemu danych osobowych osoby niebędącej dłużnikiem w ramach cesji wierzytelności stanowi naruszenie zasad przetwarzania danych osobowych określonych w RODO*. 
W tej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych udzielił spółce upomnienia w związku z przekazaniem funduszowi inwestycyjnemu danych osoby, która nie była dłużnikiem objętym cesją wierzytelności. Przekazane dane osobowe dotyczyły poprzedniego abonenta, który dokonał przeniesienia numeru telefonu na dłużnika, a sama wierzytelność wynikała ze świadczenia usług telekomunikacyjnych już po przeniesieniu numeru.

NSA wskazał, że wraz z wierzytelnością na podstawie art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego przechodzą na nabywcę wszelkie prawa związane z wierzytelnością, w tym możliwość przetwarzania danych osobowych dłużnika w zakresie niezbędnym do dochodzenia należności. Cesjonariusz staje się administratorem danych osobowych dłużnika i może przetwarzać je na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO* jako realizujący prawnie uzasadniony interes polegający na windykacji wierzytelności. NSA podkreślił jednak, że uprawnienie to obejmuje wyłącznie dane osobowe osób pozostających w relacji prawnej związanej z dochodzoną wierzytelnością. Przekazanie danych osoby, która nie była dłużnikiem, nie było niezbędne ani do zawarcia umowy cesji wierzytelności, ani do dochodzenia należności przez fundusz inwestycyjny.

NSA wyjaśnił, że ocena dopuszczalności przetwarzania danych osobowych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO wymaga ustalenia, czy pomiędzy administratorem danych a osobą, której dane dotyczą, istnieje relacja uzasadniająca takie przetwarzanie. Jeżeli z charakteru tej relacji nie wynika konieczność przetwarzania danych dla realizacji prawnie usprawiedliwionego celu administratora, przesłanka z art. 6 ust. 1 lit. f RODO nie znajduje zastosowania.

W ocenie NSA taka relacja nie zachodzi pomiędzy funduszem inwestycyjnym a osobą, której dane przekazano wraz z dokumentacją dotyczącą przeniesienia numeru telefonu. Dane tej osoby, niebędącej dłużnikiem, nie są konieczne do identyfikacji wierzytelności ani do prowadzenia działań windykacyjnych wobec rzeczywistego dłużnika.

* rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35).

W rozpoznawanej sprawie we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wnioskodawca (sp. z o.o.) wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zainteresowanie współpracą ze spółką zgłosiła osoba podająca się za przedstawiciela podmiotu mającego siedzibę we Francji (dalej: „kontrahent”). Osoba podająca się za przedstawiciela kontrahenta wskazywała chęć nawiązania współpracy handlowej polegającej na złożeniu zamówienia na towary oferowane przez spółkę. Podjęcie współpracy z kontrahentem zostało poprzedzone jego weryfikacją polegającą na potwierdzeniu jego statusu jako zarejestrowanego podatnika w bazie VIES. Spółka podjęła czynności w zakresie w jakim było to uzasadnione skalą przewidywanej współpracy. W związku z podjęciem współpracy spółka otrzymała złożone w imieniu kontrahenta zamówienie na dostarczenie towaru.

Po złożeniu zamówienia i jego akceptacji do spółki zgłosił się przewoźnik po odbiór towaru. Spółka wydała towar, działając w przekonaniu, że uczestniczy w transakcji z kontrahentem. Zdarzenie zostało więc udokumentowane między innymi fakturami oraz dokumentacją magazynową oraz listami przewozowymi potwierdzającymi wydanie towaru firmie transportowej, która miała przetransportować towar do kontrahenta do Francji oraz Wielkiej Brytanii. Spółka nie wykonywała transportu na rzecz kontrahenta oraz nie była podmiotem organizującym transport towaru. Po upływie terminu płatności wynikającego z faktur spółka podjęła próby skontaktowania się z osobą, co do której działała w przekonaniu, że zamówienie zostało złożone w imieniu kontrahenta. Spółce nie udało się skontaktować z osobą, która podawała się za przedstawiciela kontrahenta. Natomiast ze strony kontrahenta otrzymała ostatecznie informację, iż kontrahent nie zamawiał dostawy towarów będących przedmiotem wniosku.
Na podstawie powyższych informacji stwierdzono, iż osoba podająca się za przedstawiciela kontrahenta dokonała oszustwa, w wyniku którego doszło do kradzieży wspomnianego towaru.

Sprawę oszustwa i kradzieży towarów spółka zgłosiła organom ścigania. Spółka obecnie nie dysponuje towarem, który był przedmiotem kradzieży oraz nie otrzymała płatności za towar. Równocześnie spółka poniosła przy wytworzeniu lub nabyciu przedmiotowych towarów wydatki, od których dokonała odliczenia podatku od towarów i usług.

Na gruncie powyższego stanu faktycznego spółka zapytała m.in. czy opisane w stanie faktycznym wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod kontrahenta nie stanowi dostawy towarów opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

W opinii spółki, w opisanym stanie faktycznym nie doszło do dostawy towarów, o której mowa w ustawie o VAT, a to przede wszystkim z uwagi na fakt, że nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel oraz z uwagi na brak odpłatności.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ wskazał, że dla opisanej we wniosku czynności nie ma istotnego znaczenia to, czy podmiot, który przejął władanie nad towarem nabył jednocześnie prawo własności, jak i to, że wnioskodawca nie uzyskał zapłaty za towar będący przedmiotem dostawy, bowiem ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia opodatkowania czynności od otrzymania zapłaty.

W analizowanym przypadku sama dostawa towarów, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, miała miejsce. Podmiot, który zamówił towar uzyskał de facto możliwość korzystania z towarów tak jak właściciel. Podkreślono, że ujawnienie okoliczności, iż wnioskodawca padł ofiarą wyłudzenia towaru miało miejsce dopiero po dokonaniu transakcji. Natomiast zdarzenie gospodarcze, jakim jest dostawa towarów, faktycznie zaistniało.

Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu interpretacyjnego za nieprawidłowe. 

Oddalając skargę kasacyjną organu Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w opisanym stanie faktycznym wydanie towaru podmiotowi podszywającemu się pod kontrahenta nie stanowi dostawy opodatkowanej VAT. Spółka, na skutek wprowadzenia w błąd, co do podmiotu będącego kupującym towar, nie przeniosła prawa do rozporządzania towarem na podmiot francuski, znany na rynku i wiarygodny, lecz wydała towar oszustowi.

Trudno w tej sytuacji uznać za trafne stanowisko organu interpretacyjnego, że spółka przeniosła prawo do rozporządzania towarem. Z punktu widzenia systemu VAT istotne jest to, by adresat dostawy był znany. Nie można przenieść prawa do rozporządzania towarem na nieustaloną osobę (podmiot), gdyż wykracza to poza sferę woli podmiotu wykonującego dostawę, a ponadto uniemożliwia kontrolę obrotu i rozliczeń podatkowych w systemie VAT.

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła bezczynności Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmującego dokumenty związane z przejęciem organizacji fixingu stawek referencyjnych WIBOR i WIBID, w tym umowę zawartą ze Stowarzyszeniem (przejmującym funkcję Organizatora Fixingu). Giełda uznała, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a ponadto objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Giełdy.

NSA wskazał, że Giełda Papierów Wartościowych jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarb Państwa posiada bowiem w tej spółce pozycję dominującą, a sama Giełda pełni istotną funkcję w systemie finansowym państwa i podlega szczególnemu nadzorowi publicznemu. NSA podkreślił również, że działalność Giełdy nie może być traktowana jako działalność wyłącznie komercyjna, ponieważ funkcjonowanie rynku papierów wartościowych stanowi element realizacji zadań publicznych związanych z funkcjonowaniem gospodarki państwa.

NSA wyjaśnił następnie, że dokumenty dotyczące organizacji fixingu stawek WIBOR i WIBID stanowią informację publiczną. Ustalanie tych wskaźników ma istotne znaczenie dla rynku finansowego oraz obrotu gospodarczego, w szczególności dla rynku kredytów hipotecznych i innych instrumentów finansowych. W konsekwencji, informacje dotyczące sposobu organizacji procesu ustalania tych wskaźników odnoszą się do wykonywania zadań publicznych oraz gospodarowania majątkiem podmiotu, w którym Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. NSA zaakcentował przy tym, że ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną, zależy od jej treści i charakteru, a nie od formy organizacyjnej podmiotu, który ją posiada.

NSA nie podzielił również stanowiska, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek nie dotyczył bowiem zasad publikowania wskaźników referencyjnych, lecz dokumentów odnoszących się do organizacji procesu ich ustalania oraz warunków zawartej umowy.

NSA wyjaśnił, że sytuacja, w której podmiot zobowiązany udziela odpowiedzi wyłącznie w formie pisma, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej, może stanowić bezczynność podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest wówczas samo pismo, lecz niewykonanie obowiązku rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianej prawem formie. Ponadto, nawet przyjęcie, iż wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, nie uzasadnia pozostawienia wniosku bez rozpoznania ani udzielenia odpowiedzi wyłącznie w formie pisma. Odmowa udostępnienia informacji publicznej, także z powodu nadużycia prawa, powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tylko taka forma zapewnia możliwość przeprowadzenia kontroli instancyjnej oraz sądowoadministracyjnej.

Link do orzeczenia 

Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadającym siedzibę i zarząd na terenie Polski oraz podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych. Wnioskodawca posiada udziały w kapitałach spółek zagranicznych, tj. w słowackiej spółce s.r.o. i czeskiej spółce s.r.o. i rozważa w przyszłości zastosowanie opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych/ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estoński CIT). Skarżąca zwróciła się o udzielenie odpowiedzi na pytanie: W rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w uwarunkowaniach zaprezentowanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, posiadanie przez Wnioskodawcę (spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) udziałów w kapitałach spółek zagranicznych, wyłącza (i wyłączać będzie w przyszłości) na podstawie art. 28j ust. 1 pkt. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: "u.p.d.o.p."), możliwość zastosowania przez Wnioskodawcę opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estońskiego CIT).

Zdaniem Wnioskodawcy, posiadanie przez Wnioskodawcę udziałów w kapitale spółek zagranicznych nie wyłącza i nie będzie wyłączać w przyszłości na podstawie art. 28j ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p. możliwości zastosowania przez Wnioskodawcę opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych/ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estońskiego CIT), bowiem – mając na uwadze brzmienie art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. – katalog podmiotów, które można uznać za "spółkę" w rozumieniu u.p.d.o.p. jest katalogiem zamkniętym i nie została w nim wskazana spółka posiadająca osobowość prawną mająca siedzibę lub zarząd w innym państwie. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie pojęciem "spółki" również spółek posiadających osobowość prawną, mających siedzibę lub zarząd w innym państwie, zostałoby to wyrażone w treści art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. wprost, tak jak wskazane to zostało przez ustawodawcę wprost w treści w art. 4a pkt 21 lit. d u.p.d.o.p. w odniesieniu do zagranicznych spółek niemających osobowości prawnej.

W interpretacji indywidualnej z 9 marca 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się z Wnioskodawcą, że spółki zagraniczne nie zostały ujęte przez ustawodawcę w katalogu podmiotów uznawanych za "spółkę", gdyż przytoczony powyżej art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. w żaden sposób nie zawęża kręgu spółek posiadających osobowość prawną tylko do spółek krajowych: wskazane we wniosku słowacka i czeska spółka (s.r.o.) w których udziały posiada Wnioskodawca, jako "spółki posiadające osobowość prawną" mieszczą się w art. 4a pkt 21 u.p.d.o.p. W konsekwencji, posiadanie przez Wnioskodawcę udziałów w kapitale spółek zagranicznych (słowackiej spółki s.r.o. i czeskiej spółki s.r.o.) wyłącza i będzie wyłączać w przyszłości na podstawie art. 28j ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p. możliwość zastosowania przez Wnioskodawcę opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. Estońskiego CIT).

Oddalając skargę spółki Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu interpretacyjnego za prawidłowe. 

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki. W wyroku wyjaśniono, że przepis art. 4a pkt 21 (lit. a) u.p.d.o.p. nie zawęża kręgu spółek posiadających osobowość prawną tylko do spółek krajowych. Fakt, że w treści przepisu art. 4a pkt 21 lit. a u.p.d.o.p. nie zostały wymienione spółki posiadające zarząd lub siedzibę w innym państwie w sytuacji, gdy również nie zostały wymienione spółki posiadające zarząd lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oznacza, że zarówno mające zarząd lub siedzibę w kraju jak również poza nim spółki posiadające osobowość prawną objęte są treścią tego przepisu (stanowią desygnat definicji zawartej w tym przepisie).

Link do orzeczenia

Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczeń o samodzielności trzech lokali mieszkalnych usytuowanych w przyziemiu budynku wielorodzinnego. Organy administracji uznały, że lokale nie spełniają wymagań samodzielności lokalu mieszkalnego określonych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, ponieważ zostały zlokalizowane poniżej poziomu gruntu, co pozostawało w sprzeczności z § 73 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowisko to podzielił wojewódzki sąd administracyjny, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny.

NSA wyjaśnił, że po nowelizacji art. 2 ustawy o własności lokali z 2018 r.* wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu wymaga nie tylko ustalenia samodzielności lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, lecz również zgodności lokalu z przepisami prawa budowlanego oraz regulacjami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego. Artykuł 2 ust. 1a ustawy o własności lokali przewiduje bowiem, że ustanowienie odrębnej własności lokalu musi pozostawać zgodne m.in. z pozwoleniem na budowę oraz skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy albo pozwoleniem na użytkowanie. Organ wydający zaświadczenie o samodzielności lokalu nie jest uprawniony do samodzielnego kwestionowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani do dokonywania własnych ustaleń dotyczących zgodności inwestycji z prawem budowlanym. Organ ma jednak obowiązek ocenić, czy lokal spełnia ustawowe przesłanki samodzielności, w tym czy może zostać uznany za lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W tym zakresie konieczne jest uwzględnienie przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności § 73 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem, poziom podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi powinien znajdować się powyżej albo co najmniej na poziomie terenu przy budynku. Jeżeli, tak jak w tej sprawie, poziom podłogi lokali znajduje się poniżej poziomu gruntu, a inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od wymagań techniczno-budowlanych, to takie lokale nie mogą zostać uznane za przeznaczone na stały pobyt ludzi, a tym samym nie spełniają przesłanek samodzielnego lokalu mieszkalnego.  

NSA zaakcentował również potrzebę zachowania spójności systemu prawa. Pojęcie „lokalu mieszkalnego” używane w ustawie o własności lokali nie może być interpretowane w oderwaniu od regulacji prawa budowlanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do możliwości wyodrębniania lokali niespełniających wymagań techniczno-budowlanych wyłącznie na potrzeby ustanowienia odrębnej własności lokalu.

Link do orzeczenia

*ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz.U. z 2018 r. poz. 1506), która weszła w życie 23 sierpnia 2018 r.