Strona główna - Naczelny Sąd Administracyjny

Obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim […] bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, co wynika z art. 32 ust. 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.). Najbliższe przedszkole to przedszkole pozwalające w najwyższym stopniu realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem najpełniej dostosowane do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka oraz posiadające warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie i rehabilitację dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Przedszkole bliższe geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalające urzeczywistnić te zalecenia, nie jest więc przedszkolem najbliższym. 

Jeżeli przedszkole nie jest najbliższe we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, gmina może odmówić zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim (oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do przedszkola wskazanego przez rodziców. Odmowa zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do przedszkola (szkoły) wymaga jednak uzasadnienia i wykazania, że wskazane przez organ przedszkole jako najbliższe najpełniej realizuje zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Link do orzeczenia

Organ nadzoru budowlanego ostateczną decyzją nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.). Przepis ten pozwala na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz na określenie terminu ich wykonania. Następnie kolejną decyzją organ nadzoru budowlanego stwierdził wykonanie nałożonego obowiązku, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Decyzja stwierdzająca wykonanie obowiązku była przedmiotem odwołania skarżących, a następnie skargi do WSA w Rzeszowie, która została oddalona wyrokiem z 4 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 615/22. Omawianym wyrokiem z 25 czerwca 2025 r. NSA oddalił skargę kasacyjną skarżących od wyroku WSA.

Zasadniczy problem prawny w tej sprawie dotyczył ustalenia, czy wykonanie robót po terminie określonym przez organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji stwierdzającej wykonanie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy to uchybienie terminu może prowadzić do nakazu rozbiórki?

NSA orzekł, że termin z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i jego upływ nie skutkuje wygaśnięciem określonych uprawnień. Jeżeli adresat decyzji wykonał nałożony na niego obowiązek po upływie tego terminu, ale przed wydaniem przez organ decyzji z art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, to samo niedochowanie terminu procesowego z art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części (co jest co do zasady skutkiem niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). NSA podkreślił, że organ nadzoru budowlanego powinien tak określić termin wykonania robót, żeby było możliwe wykonanie nałożonego obowiązku.

Link do orzeczenia

Postanowieniem z 24 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1160/24, odrzucającego skargę na zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmieniające zarządzenie w sprawie powołania członków Rady Muzeum przy Muzeum Historii Żydów Polskich Polin.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że będące przedmiotem skargi zarządzenie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Relacja łączącą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organizatora Muzeum Historii Żydów Polskich Polin z członkami Rady Muzeum, których Minister powołuje i odwołuje, spełnia cechy podległości, o której stanowi art. 93 Konstytucji RP. Więź prawna między członkami rady państwowej instytucji kultury, jaką jest Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, a Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyraża się w uprawnieniu organizatora do jednostronnego, władczego, prawnie wiążącego wpływania na działalność tej jednostki kultury, także w zakresie powoływania i odwoływania członków rady tego muzeum. Zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmieniające zarządzenie w sprawie powołania członków Rady Muzeum jako akt organizatora jest aktem kierownictwa wewnętrznego. To, w jaki sposób organizator reguluje skład rady danej instytucji kultury jest jego wewnętrznym aktem, do którego wykonywania członkowi danej jednostki są zobowiązani na zasadzie podległości organizacyjnej.

Link do orzeczenia tutaj

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji ("KRRiT") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2024 r. sygn. akt VI SAB/Wa 66/24 w sprawie ze skargi P. S.A. w likwidacji w W. na bezczynność Przewodniczącego KRRiT w przedmiocie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, wyrokiem z 23 czerwca 2025 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

W ustnych motywach orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżąca P. S.A. w likwidacji była prawidłowo reprezentowana przez likwidatora, bowiem wpis o wszczęciu likwidacji Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym korzysta z domniemania prawdziwości (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 685).

NSA przesądził o dopuszczalności wniesionej przez Spółkę skargi na bezczynność Przewodniczącego KRRiT, gdyż odnosiła się ona do czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935).

Powodem uchylenia wyroku była błędna wykładnia przepisu art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, dalej: ustawa o opłatach abonamentowych) dokonana przez WSA, zgodnie z którą w kompetencji Przewodniczącego KRRiT do przekazywania zaliczkowego środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej radiofonii i telewizji na podstawie sposobu podziału wpływów ustalanego w drodze uchwały KRRiT mieści się również ustalanie terminów wypłaty zaliczek i podstaw do ich ustalania. Zdaniem NSA, te ostatnie uprawnienia przynależą wyłącznie Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji i powinny być uregulowane w uchwale o sposobie podziału wpływów z opłat abonamentowych między jednostki radiofonii i telewizji na realizację misji publicznej. Natomiast czynność Przewodniczącego KRRiT – zaliczkowego przekazania środków – określona w ust. 3 art. 8 ustawy o opłatach abonamentowych ma charakter wykonawczy wobec uchwały KRRiT o sposobie podziału wpływów, przewidzianej w art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy.

Link do orzeczenia

Przedmiotem sprawy była kontrola sądowa zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w którym poinformowano przedsiębiorcę o konieczności prowadzenia ewidencji odpadów oraz uzyskania stosownego zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. W sprawie chodziło o składowanie na działce przedsiębiorcy zdemontowanych betonowych podkładów kolejowych oraz mas ziemnych wydobytych w trakcie robót budowlanych związanych z budową trasy ekspresowej. Istota sprawy dotyczyła przede wszystkim kwalifikacji tych podkładów i mas ziemnych jako odpadów. WSA w Łodzi oddalił skargę przedsiębiorcy, a NSA oddalił jego skargę kasacyjną.

NSA podkreślił przede wszystkim, że zarządzenie pokontrolne, wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1070), nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko „przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy. Ponadto NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji i organu, że dla możliwości uznania zgromadzonych na nieruchomości skarżącego zdemontowanych betonowych podkładów kolejowych za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779), bez znaczenia pozostają zarówno deklaracje strony, co do zamiaru ich ponownego wykorzystania, jak również sama możliwość wykorzystania przedmiotowych podkładów na jakikolwiek inny cel. Bez wpływu na powyższe pozostaje także, czy podkłady betonowe stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi bądź środowiska. Natomiast odnosząc się do kwestii mas ziemnych, NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach, przepisów tej ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Natomiast masy ziemne, których dotyczyła sprawa zostały wydobyte w trakcie robót budowlanych związanych z budową trasy ekspresowej, a następnie przemieszczone na teren nieruchomości skarżącego.

Link do orzeczenia

W dniu 16 czerwca 2025 r. na rozprawie o godzinie 11.00 w sali G Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozpozna następujące zagadnienie prawne, przedstawione przez NSA w postanowieniu z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 1837/21:

„Czy w świetle art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935) kontrola sądowa postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym obejmuje także poprzednie wydane za ten sam okres podatkowy postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, w sytuacji gdy nie zostały one zaskarżone i tym samym nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego?"

W dniu 16 czerwca 2025 r. na rozprawie o godzinie 13.00 w sali G Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozpozna następujące zagadnienie prawne, przedstawione przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego:

„Czy doręczenie zarządzenia zabezpieczenia w trybie art. 155b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 poz. 132) w wykonaniu decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33 § 2 w zw. z art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), powinno zostać dokonane bezpośrednio podatnikowi (zobowiązanemu), czy też powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego i zgłoszonego przez podatnika w postępowaniu podatkowym (kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej)?"

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 czerwca 2025 r. po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Okręgu Mazowieckiego Polskiego Związku Wędkarskiego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lipca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 391/23 w sprawie ze skargi Okręgu Mazowieckiego Polskiego Związku Wędkarskiego w Warszawie na zarządzenie Wójta Gminy Rzewnie z 24 listopada 2022 r. nr 68/2022 w przedmiocie określenia warunków amatorskiego połowu ryb, uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że akty ustalające wysokość opłat za korzystanie z obiektów wodnych użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego w zakresie uprawiania amatorskiego połowu ryb [art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (u.g.k.) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 8 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (u.r.ś.)] nie mogą określać innych zasad lub warunków uprawiania amatorskiego połowu ryb. W szczególności akty te nie mogą określać limitów czasowych, przestrzennych, gatunkowych lub ilościowych połowu amatorskiego ryb w danym zbiorniku będącym obiektem użyteczności publicznej jednostki samorządu terytorialnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji  nie przeprowadził pełnej kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia, którym określono warunki amatorskiego połowu ryb na obszarze wód zbiorników Brzóze Duże – Brzóze Małe, ograniczając rozważania prawne – zgodnie z treścią zarzutów skargi – jedynie do zagadnienia statusu śródlądowych wód powierzchniowych zajmujących zbiornik (zbiorniki), pozostawiając poza zakresem kontroli treść samego zarządzenia. Oznacza to, że legalność wykonania przez organ kompetencji, o której mowa w art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. oraz w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. i art. 7 ust. 8 u.r.ś., nie została prawidłowo oceniona, a tym samym przepisy te zostały wadliwie zastosowane w procesie weryfikacji sądowoadministracyjnej.

Link do uzasadnienia