Sprzeciw Prezesa Sądu Okręgowego wobec zamiaru wykonywania przez sędziego w stanie spoczynku dodatkowego zajęcia – postanowienie z 7 maja 2026 r., II GSK 550/26
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił skargę na podjętą – stosownie do art. 86 § 1, § 2 i § 5 w zw. z art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2062 ze zm.), dalej: „u.s.p.” – czynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonywania przez sędziego w stanie spoczynku dodatkowego zajęcia wskazując, że zaskarżona czynność nie stanowi rozstrzygnięcia organu administracji publicznej (w znaczeniu funkcjonalnym), podlegającego kognicji sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: „p.p.s.a.”, tj. nie stanowi innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną podzielił dotychczas wyrażane w doktrynie stanowisko, że od sprzeciwu prezesa sądu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zaś kwestia możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia ma charakter cywilny – pracowniczy, bowiem należy do sfery pracowniczej stosunku służbowego sędziego. Zaskarżona czynność podejmowana jest w ramach specyficznie skonstruowanego w polskim porządku prawnym stosunku służbowego sędziego. Stosunek ten, w aspekcie pracowniczym łączy sędziego z konkretnym sądem (pracodawcą) wskazanym w akcie powołania, natomiast w aspekcie publicznoprawnym z państwem.
Nie ma podstaw prawnych do kwalifikacji sprzeciwu prezesa sądu wobec zamiaru wykonywania przez sędziego w stanie spoczynku dodatkowego zajęcia jako aktu z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym samym do przypisania tej strefy działalności prezesa sądu do działalności z zakresu administracji publicznej, dającej podstawę do stwierdzenia uprawnienia wynikającego z przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że choć art. 86 § 5 u.s.p. wprost stanowi o wydaniu decyzji o sprzeciwie wobec zamiaru podjęcia przez sędziego dodatkowego zajęcia, to nie sposób tej regulacji odczytywać literalnie. Sprzeciw ten nie stanowi bowiem decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).