Wyrok z 16 kwietnia 2025 r., II GSK 2253/21 Terminy badań lekarskich i psychologicznych u kierowców wykonujących przewóz drogowy, którzy ukończyli 60 rok życia

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2253/21 oddalił skargę kasacyjną R.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2517/20 w sprawie ze skargi R.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 21 września 2020 r. nr BP.501.979.2019.0161.RZ9.8528 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przedmiotem skargi była decyzja z 21 września 2020 r., którą Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego – zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie – kary pieniężnej w wysokości 2500 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a także za brak w chwili kontroli ważnego prawa jazdy w kategorii wymaganej do prowadzenia skontrolowanego pojazdu. 
W ocenie Sądu I instancji, który oddalił skargę skarżącego, organy administracji publicznej zasadnie przyjęły, że wraz z ukończeniem przez kierowcę kontrolowanego pojazdu 60 roku życia zaczęły wobec niego obowiązywać inne zasady i terminy przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych, co wobec daty urodzenia kierowcy w relacji do daty przeprowadzenia kontroli uzasadniało wniosek, że posiadane przez niego orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne utraciły swoją aktualność w dniu 20 lipca 2018 r. i w tej też właśnie dacie straciły swoją ważność uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C+E, co znajdowało swoje odzwierciedlenie w treści stosownego wpisu w dokumencie prawa jazdy okazanym do kontroli w dniu 22 stycznia 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o niezasadności skargi kasacyjnej strony wskazał, że przepis art. 39j ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 256) należy interpretować w ten sposób, że wraz z ukończeniem przez kierowcę 60 roku życia obowiązują wobec niego inne zasady i terminy przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne uzyskane przez kierowców wykonujących przewóz drogowy przed datą ukończenia przez nich 60 roku życia nie zachowują swojej aktualności do wyznaczonych nimi i determinowanych okresem 5 lat dat kolejnych badań, bowiem z chwilą ukończenia przez kierowcę 60 roku życia zastosowanie mieć będzie okres 30 miesięcy, o którym mowa w art. 39j ust. 4 pkt 2 i art. 39k ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że z mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 39j ust. 4 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 39k ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: u.t.d.) wynika, że badania lekarskie oraz badania psychologiczne kierowców wykonujących przewóz drogowy są przeprowadzane do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat – co 5 lat, zaś po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia – co 30 miesięcy. Należy w tym kontekście podkreślić, że przepisy art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 u.t.d. wprost stanowią, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim oraz psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a zatem za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nie bez powodu mają one charakter ius cogens, albowiem ich ustanowienie jest motywowane potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa przewozu osób i rzeczy w transporcie drogowym. Wobec imperatywnego charakteru przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz wobec celu ich ustanowienia – uzasadnionego także znaczeniem konsekwencji wynikających z dyrektywy 2006/126/WE w zakresie odnoszącym się do spełniania minimalnych wymagań dotyczących fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania przez kierowców pojazdami używanymi do przewozu osób oraz z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami – nie ma podstaw, aby twierdzić, że orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne z dnia 23 maja 2015 r., którymi w dacie przeprowadzenia kontroli legitymował się kierujący pojazdem miałyby zachowywać swoją aktualność do wyznaczonej nimi daty kolejnych badań – a mianowicie do dnia 23 maja 2020 r. – w sytuacji, gdy w dniu 20 stycznia 2016 r. kierujący pojazdem ukończył 60 rok życia. Badania lekarskie oraz badania psychologiczne kierowców wykonujących przewóz drogowy są przeprowadzane po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia – co 30 miesięcy.

Link do orzeczenia