W rozpoznawanej sprawie Strona złożyła zgłoszenie celne w kwietniu 2021 r. z tytułu importu samochodów, w którym nie wykazała kwoty do zapłaty podatku akcyzowego, ponieważ tym podatkiem nie są objęte pojazdy ciężarowe, a za takie uznała nabyte pojazdy. Organy podatkowe kwalifikację tę zakwestionowały i stwierdziły, że pojazdy te winny być zaklasyfikowane do kodu CN 8703 23 19 00, który obejmuje samochody i pozostałe pojazdy silnikowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób. W konsekwencji, w sierpniu 2023 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał decyzję, w której orzekł o prawidłowej klasyfikacji taryfowej oraz o prawidłowej kwocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodów. Podatek akcyzowy w wysokości wskazanej w decyzji Skarżący zapłacił w dniach 22 sierpnia i 8 września 2023 r., a następnie złożył wniosek o zwrot akcyzy wskazując, że opodatkowane samochody były przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy we wrześniu 2021 r. 

Organy podatkowe obu instancji odmówiły zwrotu podatku. Podstawą odmowy było ustalenie, że wniosek został złożony po upływie rocznego terminu liczonego od daty dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej (art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym). Roczny termin na złożenie wniosku o zwrot akcyzy ma charakter materialny, co oznacza, że jest nieprzywracalny, a jego przekroczenie wiąże się z utratą prawa uzyskania zwrotu akcyzy.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Skarżący argumentował, że organ nie wziął pod uwagę okoliczności, iż obowiązek zapłaty podatku akcyzowego został stwierdzony mocą decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Dopiero po wydaniu tej decyzji Strona zapłaciła podatek akcyzowy i dopiero po tej dacie mogła wystąpić o jego zwrot.

Uwzględniając skargę sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sytuacji, kiedy podatnik dokonał np. importu samochodu na terytorium kraju w celu jego eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy i eksport ten lub dostawa bezspornie został zrealizowany, przy stosowaniu art. 107 ust. 1 u.p.a. nie ma podstaw do jego wykładni na niekorzyść podatnika. Organ podatkowy pominął, że w okresie, w którym upływał roczny termin na złożenie wniosku o zwrot toczyło się postępowanie przed Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w sprawie prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Skarżący nie powinien zostać pozbawiony prawa do zwrotu zapłaconej akcyzy tylko z tej przyczyny, że pozostawał z organem podatkowym w sporze co do klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów.
Oddalając skargę kasacyjną organu NSA uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ podatkowy naruszył art. 107 ust. 1 u.p.a. przez jego błędną wykładnię na niekorzyść Skarżącego. Wykładnia tego przepisu powinna uwzględniać możliwość złożenia wniosku o zwrot akcyzy w sytuacji, w której toczy się postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów.

Istotą zwrotu przewidzianego w art. 107 ust. 1 u.p.a. jest brak wcześniejszego zarejestrowania samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ewentualnie czasowe zarejestrowanie na terytorium kraju w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę). Organ podatkowy nie może poprzestawać na stricte literalnej wykładni przepisu, gdy prowadzi to do oczywistej sprzeczności z celem wprowadzenia regulacji.

Link do orzeczenia I FSK 554/25