Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego 23 kwietnia 2007 r.
Prezes
NSA Janusz Trzciński poinformował zebranych, iż w 2006 r. do sądów
administracyjnych wpłynęło ponad 62 tys. skarg, a załatwiono, łącznie z
zaległościami, blisko 77 tys. Z powodu wad prawnych sądy wyeliminowały
niemal co trzecią ostateczną decyzję administracyjną, najwięcej w
zakresie spraw gospodarki mieniem państwowym i komunalnym oraz
wywłaszczenia i zwrotu nieruchomości. Ponadto na 9496 skarg na akty i
czynności ministrów, centralnych organów administracji rządowej i
innych naczelnych organów uwzględnionych zostało 3535.
Zmniejszył się czas oczekiwania na rozpatrzenie sprawy oraz liczba
spraw pozostałych na 2007 r. do rozpoznania. W porównaniu z rokiem 2005
liczba skarg pozostałych na następny okres zmalała o 37 proc.
Równocześnie w 2006 roku zauważalnemu osłabieniu uległo zainteresowanie
stron rozpoznawaniem sporów w drodze postępowania mediacyjnego, co
tłumaczyć należy wzrostem sprawności i szybkości postępowania
sądowego.
Prezes NSA zaakcentował ponadto problematykę jednolitości orzecznictwa.
Jego zdaniem utrzymywanie się rozbieżności w takich samych sprawach
oznaczałoby, iż sprawiedliwość może mieć różne oblicza w zależności od
tego przed jakim sądem toczyłoby się postępowanie. Zwrócono uwagę, że
częste i liczne zmiany w ustawodawstwie, zwłaszcza podatkowym,
powodują, iż w WSA oraz w NSA pojawiają się rozbieżne wyroki. Niektóre
regulacje są niejasne, nieprzejrzyste, brakuje przepisów przejściowych.
Wiele wątpliwości interpretacyjnych wywołują kolejne nowelizacje prawa
budowlanego. Rozbieżności stara się eliminować NSA, głównie przez
podejmowane uchwały (w 2006 r. było ich 13, w tym roku już pięć i
wpłynęło 11 wniosków o ich podjęcie), pytania do Europejskiego
Trybunału Sprawiedliwości oraz do Trybunału Konstytucyjnego.
Prezydent RP Lech Kaczyński w swoim wystąpieniu podkreślił, iż po
trzech latach funkcjonowania dwuinstancyjnego sądownictwa
administracyjnego nie ma już, towarzyszących mu na początku reformy,
wątpliwości co do słuszności przyjętego kierunku zmian. Pogratulował
istotnego skrócenia czasu trwania postępowań, zauważając, iż była to
jedna z podstawowych bolączek nie tylko sądów administracyjnych, ale
sądów w Polsce w ogóle. Prezydent RP zauważył, iż samo utworzenie w
Polsce w 1980 r. sądownictwa administracyjnego oznaczało istotny jak na
tamte czasy postęp. Jego zdaniem odnotowywany obecnie wzrost liczby
spraw kierowanych do sądów administracyjnych nie wynika z coraz
gorszego funkcjonowania administracji, lecz ze zwiększonej świadomości
obywateli. Niepokojąca jego zdaniem jest jednak liczba uwzględnionych
skarg oraz występująca niekiedy niejednolitość orzecznictwa. Walką z
tym ostatnim zjawiskiem nie mogą być co prawda - stosowane dawniej
wiążące wytyczne - tym niemniej konieczne wydaje się wypracowanie
mechanizmu podejmowania wspólnych decyzji oraz takiej wykładni sądowej,
odstępstwo od której której będzie wiązało się z pewnością, że wyrok
sądu będzie uchylony. W przeciwnym razie obywatel nie ma poczucia
pewności prawa i jego interpretacji przez organy władzy publicznej.
Uczestniczący w Zgromadzeniu sędziowie podczas dyskusji wskazywali na
złą jakość prawa, jako jedną z przyczyn powstawania rozbieżności w
orzecznictwie, co dotyczy w szczególności spraw podatkowych i celnych.
Podkreślono fakt coraz częstszego posługiwania się przez ustawodawcę
niejasnymi i wieloznacznymi pojęciami, które są tworzone wyłącznie na
użytek jednego aktu prawnego, co może naruszać spójność systemu
prawnego RP.
W podsumowaniu wskazano, iż rozwiązania rozpoczętej w 2004 r. reformy
sądownictwa administracyjnego sprawdzają się, pozwalając z optymizmem
spojrzeć na możliwości sprostania przez sądownictwo administracyjne w
Polsce wymaganiom stawianym przez postępującą integrację europejską
oraz rozwój gospodarczy kraju.
Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA dokonało ponadto wyboru do Kolegium Sądu
na trzyletnią kadencję ośmiu sędziów NSA: Stefana Babiarza, Jana Bałę,
Marię Czapską-Górnikiewicz, Małgorzatę Korycińską, Włodzimierza
Kubiaka, Urszulę Raczkiewicz, Jolantę Rajewską i Jana Zająca oraz
czterech Wiceprezesów NSA: Romana Hausera, Andrzeja Kisielewicza,
Włodzimierza Rymsa, Marka Zirk - Sadowskiego. Członkiem Kolegium z
urzędu jest Prezes NSA Janusz Trzciński.
przemówienie Prezesa NSA
wystąpienie Prezydenta RP